DoorSuzanne Aslander
Vitamine C is een van de meest gebruikte supplementen. Juist daardoor doen er veel verschillende verhalen de ronde over werking, dosering en noodzaak, die elkaar soms ook tegenspreken.
Voor dit blog heb ik de meest gestelde vragen bij mij in de praktijk eens grondig onder de loep genomen. Daarbij heb ik me gericht op bestaand wetenschappelijk onderzoek, met name overzichtsstudies en meta-analyses die te vinden zijn via PubMed en vergelijkbare databanken.
Die kennis heb ik naast mijn praktijkervaring gelegd. Dit blog is het resultaat daarvan.
1. Helpt vitamine C bij stress en vermoeidheid?
Deze vraag krijg ik vaak van drukke ondernemende vrouwen. Die constant doorgaan, te weinig op de rem trappen, constant ‘aan’ staan en maar door en door gaan.
Of het nu om werk of om privé gaat.
Vitamine C is geen redmiddel in deze situatie. Wat het wel doet, is je lichaam ondersteunen op momenten dat het langdurig wordt belast.
Bij stress vraagt het lichaam meer van processen die nodig zijn om in balans te blijven. In die situaties wordt vitamine C aantoonbaar sneller verbruikt en zie je in onderzoek dat de spiegels lager kunnen uitvallen bij mensen die langere tijd onder spanning staan ¹ ².
In de praktijk zie ik dat vermoeidheid zelden een op zichzelf staand probleem is. Het is vaak het gevolg van langdurige (over)belasting, te weinig rust en ontspanning nemen; dus te weinig ruimte voor echt herstel. Hierdoor moet je lichaam voortdurend bijsturen.
Vitamine C suppletie kan binnen een bredere aanpak - qua voeding en stressmanagement - in mijn optiek zeker ondersteunend zijn.

2. Heb ik extra vitamine C nodig, of haal ik genoeg uit voeding?
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag.
Veel mensen eten dagelijks groente en fruit en gaan er terecht van uit dat ze daarmee vitamine C binnenkrijgen. In veel gevallen is dat ook voldoende. Wat ik in de praktijk zie, is dat dit bij mensen met langdurige stress, hormonale klachten of verminderde weerstand niet altijd zo uitpakt.
Vitamine C is een wateroplosbare vitamine die het lichaam niet zelf kan aanmaken en slechts beperkt kan opslaan. Na opname in de darm wordt vitamine C via het bloed verdeeld over verschillende weefsels. Wat het lichaam op dat moment niet nodig heeft of niet kan vasthouden, wordt via de urine weer uitgescheiden *³.
Wanneer je systeem extra belast wordt, neemt het verbruik toe. Denk aan langdurige stress, ziekte, ontstekingsprocessen of intensieve inspanning.
Dat betekent niet dat iedereen automatisch een tekort heeft of moet suppleren, maar wel dat de behoefte kan variëren afhankelijk van de belasting van je lichaam.
Bij stress wordt vitamine C aantoonbaar sneller verbruikt en zie je lagere spiegels bij mensen die langere tijd onder spanning staan *¹ *².
3. Kan vitamine C helpen bij het afvallen?
Afvallen lijkt vaak een kwestie van minder eten en meer bewegen. In theorie klopt dat. In de praktijk merk je soms iets anders: je doet je best, maar je lichaam werkt niet echt mee.
Er wordt vaker genoemd dat vitamine C een rol zou spelen bij gewichtsverlies. Het lichaam gebruikt vitamine C bij processen die nodig zijn om energie vrij te maken tijdens beweging.
Bij een lage vitamine C-status blijkt uit onderzoek dat het lichaam tijdens inspanning minder efficiënt vet inzet als brandstof en sneller vermoeid raakt *⁶.
Dat maakt afvallen niet onmogelijk, maar wel een stukje lastiger.
Wat vaak wordt onderschat, is dat afvallen zelf ook energie vraagt. Als je lichaam structureel in een stand staat waarin het vooral moet compenseren en herstellen, kiest het niet vanzelf voor vetverlies.
Uit studies blijkt, dat vitamine C-suppletie hierin ondersteunend kan zijn. Als er al een goede basis is met gezonde voeding, dan voegt extra inname bovenop deze basis met betrekking tot afvallen niets toe *⁷.

4. Wat doet vitamine C voor je hormoonhuishouding?
Veel vrouwen merken op een bepaald moment dat hun lichaam anders reageert dan voorheen. De cyclus verandert, stress wordt minder goed verdragen en je herstel - als het even minder gaat - kost meer tijd.
Hormonen reageren sterk op onder meer langdurige stress, voeding, slaap en mentale (over)belasting. Vitamine C speelt hierin een ondersteunende rol, onder andere bij processen die te maken hebben met je stressrespons en je hormonale regulatie.
Bij langdurige belasting wordt het sneller verbruikt en zie je lagere spiegels bij mensen die langere tijd onder spanning staan *⁴.
Daarnaast is vitamine C relevant voor je bloedsuikerregulatie. Het helpt bij het beschermen van cellen tegen oxidatieve stress die kan ontstaan bij schommelingen in de bloedsuiker.
Ook zijn er aanwijzingen dat het kan bijdragen aan het behoud van een goede insulinegevoeligheid *⁵.
5. Heeft vitamine C invloed op je bloedsuiker en insuline?
Je bloedsuikerregulatie is een samenspel van onder meer voeding, hormonen, stress en herstel. Bij verhoogde bloedsuikers ontstaat meer oxidatieve stress. Dit vormt een extra belasting voor je systeem.
Vitamine C speelt een rol bij het neutraliseren van die belasting en bij processen die je insulinegevoeligheid ondersteunen. Onderzoek laat kleine maar consistente verbeteringen zien bij mensen met een verstoorde glucoseregulatie die vitamine C innemen *⁵.
Dit betekent niet dat vitamine C een oplossing is voor bloedsuikerproblematiek, maar wel dat het een aanvullende rol kan spelen als je systeem overbelast is.
Naar mijn mening is het vooral zinvol om bij dit soort problematiek (naast medische zorg; indien nodig) te focussen op aanpassingen in de voeding en aan de slag te gaan met stressmanagement.

6. Natuurlijke vitamine C of een supplement: wat is beter?
Voeding vormt in mijn optiek altijd de belangrijkste basis. Groente en fruit leveren in theorie alles wat nodig is.
In de praktijk ligt dat genuanceerder. Niet iedereen haalt structureel voldoende vitamine C uit voeding. Stress, ziekte en langdurige belasting van je lichaam verhogen de behoefte eraan. Daarnaast verschilt de opname ervan per persoon.
Onderzoek laat zien dat vitamine C uit voeding en supplementen via dezelfde mechanismen wordt opgenomen; het lichaam maakt namelijk geen onderscheid tussen ‘natuurlijk’ of ‘synthetisch’ vitamine C *³.
Bij supplementen spelen vooral praktische factoren een rol: vorm, dosering en combinatie met andere stoffen.
Wil je hier meer over weten? Neem dan een kijkje op Leef Puur Natuur. Hier vind je een uitgebreid overzicht, waarin verschillende vormen van vitamine C worden uitgelegd en vergeleken.
Dat helpt om een keuze te maken die perfect past bij jou.
7. Helpt vitamine C bij verkoudheid?
Dit is misschien wel de bekendste claim over vitamine C. Grote meta-analyses laten zien dat dagelijkse suppletie bij de meeste mensen geen verkoudheid voorkomt *².
Met andere woorden: extra vitamine C slikken maakt niet dat je ineens minder vatbaar bent voor alles wat 'rondwaart'.
Wat wél uit de onderzoeken blijkt, is dat vitamine C bij sommigen de duur van een verkoudheid iets kan verkorten. Het gaat dan om een bescheiden effect, zoals een kortere ziekteduur van enkele uren tot hooguit een dag.
Opvallend is dat dit effect vooral optreed bij mensen die lichamelijk of mentaal zwaar belast zijn.
Denk aan intensieve training, langdurige mentale en / of fysieke stress of wanneer het lichaam structureel te weinig herstelmomenten heeft gehad. Juist in deze groepen lijkt het lichaam gevoeliger voor ondersteuning door suppletie van vitamine C.

8. Tot slot
In mijn werk als hormoonbalans- en stress-expert zijn supplementen niet het eerste waar ik naar kijk.
Mijn focus ligt op het aanpassen van voeding en het verminderen van stress (zowel bewust als onbewust). Juist hierin ligt vaak de allergrootste winst voor je gezondheid, je vitaliteit, je energielevel en je hormoonbalans.
Supplementen zoals vitamine C kunnen hierbij naar mijn mening zeker ondersteunend zijn.
Bronnen
*¹ Lykkesfeldt J et al. (2010). Nutrients, 2(9).
*² Hemilä H, Chalker E. (2013). Cochrane Database Syst Rev.
*³ Padayatty SJ et al. (2004). Ann Intern Med, 140(7).
*⁴ Johnston CS. (2005). J Nutr Biochem, 16(7).
*⁵ Ashor AW et al. (2017). Eur J Clin Nutr, 71(12).
*⁶ Johnston CS, Swan PD. (2006). J Am Coll Nutr, 25(5).
*⁷ Levine M et al. (1999). PNAS, 96(17).
*⁸ Carr AC, Maggini S. (2017). Nutrients, 9(11).
Medische disclaimer
Deze informatie is bedoeld ter ondersteuning van algemene gezondheidskennis en is geen vervanging voor medisch advies. De inhoud van dit artikel is niet bedoeld als diagnose, behandeling of vervanging van begeleiding door een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener. Raadpleeg bij aanhoudende klachten, ziekte of het gebruik van medicatie altijd een arts of specialist.

Download deze gratis planner vol inspiratie.
Leer hoe je dagelijks simpel, moeiteloos en effectief werkt aan je gezondheid.
Ervaar hoe verrassende health-to-go tips een enorm verschil maken!

OVER DE AUTEUR
Suzanne Aslander - Suzanne Aslander is auteur van het boek ZORG met ZIN én ondernemer met een grote passie voor het thema vitaliteit. Ze begeleidt ondernemingen en particulieren in de zorgsector bij vraagstukken en uitdagingen rondom vitaliteit, positieve mindset en duurzame inzetbaarheid. Vanuit haar energieke, inspirerende en motiverende aanpak weet zij mens en organisatie in beweging te krijgen én te houden. Met als resultaat concreet geformuleerde stappen, die ertoe leiden dat het gewenste resultaat wordt behaald.



TESTIMONIALS
Romy van Glabbeek /Fysiotherapeut

"Suzanne is oplossingsgericht, probeert overal de positieve kant van in te zien en is empowering voor vrouwen".
Michelle Tukker /Life coach en trainer

"Ik vind Suzanne's energie inspirerend. Ze is altijd enthousiast en dat werkt aanstekelijk. Met haar enthousiasme, haar open houding en haar passie voor haar vak neemt ze mensen mee in die beleving en motiveert, inspireert en enthousiasmeert ze je".
Karin de Jong /Orthomoleculair (darm) therapeut

"Suzanne is enthousiast, energiek, straalt uit dat ze er zin in heeft en zit vol met ideeën. Als ik bij haar ben geweest, ben ik weer opgepept om er tegen aan te gaan!".
Petra Vos /Systemisch coach

"Suzanne inspireert mij door haar positiviteit en dat ze het thema vitaliteit als een compleet concept neerzet".